Tajskie jedzenie uliczne to codzienna dieta 70 milionów Tajów i jedna z najwspanialszych kultur kulinarnych na świecie. UNESCO uznało tajską kuchnię za niematerialne dziedzictwo kulturowe. W samym Bangkoku jest ponad 100 000 sprzedawców ulicznego jedzenia. Jedzenie jest szybkie, tanie (większość dań 40-80 THB), autentyczne i często bezpieczniejsze niż jedzenie w restauracjach — sprzedawcy, którzy codziennie obsługują setki lokalnych mieszkańców, nie mogą sobie pozwolić na to, by ludzie zachorowali. Oto główna lista. ## Zasady zanim zaczniesz 1. **Jedz tam, gdzie jedzą Tajowie.** Kolejki, plastikowe stołki, brak angielskiego menu = dobrze. 2. **Jedz gorące, świeże, świeżo ugotowane.** Unikaj wstępnie ugotowanych dań znajdujących się na metalowych tacach. 3. **Woda z kranu nie. Woda butelkowana tak.** Lód w kawiarniach/restauracjach jest dozwolony (lód przemysłowy). 4. **Noś małe banknoty.** 20- i 50-tki. Sprzedawcy nienawidzą banknotów 1000-THB. 5. **Spróbuj WSZYSTKIEGO.** Nawet tego, co wygląda dziwnie. Zwłaszcza tego, co wygląda dziwnie. ## 20 niezbędnych dań ### 1. Pad Krapow Moo Kai Dao — smażona wieprzowina ze świętą bazylią i jajkiem sadzonym (50-70 THB) Narodowy posiłek dnia. Mielona wieprzowina smażona w woku z czosnkiem, świętą bazylią, sosem rybnym, sosem ostrygowym i tajskim chili. Zwieńczona smażonym jajkiem z płynnym żółtkiem, podawana na ryżu jaśminowym. Jadana 3+ razy w tygodniu przez większość Tajów. Znajdź ją w każdym sklepie z otwartym frontem i urządzeniem do gotowania ryżu. ### 2. Khao Man Gai — kurczak z ryżem po hajnańsku (40-60 THB) Kurczak gotowany w przyprawionym bulionie, podawany na ryżu gotowanym na tłuszczu z kurczaka z dodatkiem sosu imbirowo-chili-sojowego. Szukaj straganów z całymi wiszącymi kurczakami i sprzedawcami w różowych koszulkach. **Go Ang Pratunam** w Bangkoku to legenda. ### 3. Pad Thai — smażony makaron ryżowy (60–120 THB) Ulubieniec turystów, ale w Tajlandii przygotowywany BARDZO inaczej niż za granicą. Cienki makaron ryżowy z sosem tamaryndowym, suszonymi krewetkami, orzeszkami ziemnymi, kiełkami fasoli, jajkiem i limonką. Najlepsze: **Thip Samai** (Mahachai Road, Bangkok — 80 lat, 5 USD). ### 4. Pad See Ew — szeroki makaron ryżowy w sosie sojowym (60–80 THB) Szerokie płaskie makarony ryżowe (sen yai) smażone w woku z chińskimi brokułami (kana), jajkiem, ciemnym sosem sojowym i cukrem. Mniej znane niż pad thai, ale miejscowi je wolą. Bardziej sucha alternatywa: **pad kee mao** (pijany makaron), ostrzejszy z chili i tajską bazylią. ### 5. Tom Yum Goong — Ostro-kwaśna zupa z krewetkami (80-150 THB) Trawa cytrynowa, galangal, liście limonki kaffir, pasta chili, sos rybny, sok z limonki, krewetki. Dwie wersje: „nam khon” (kremowa z mlekiem/kokosem) i „nam sai” (klarowna). Obie spektakularne. Zamów w dowolnym barze z ryżem, zupą i makaronem. ### 6. Tom Kha Gai — Zupa z kurczakiem i kokosem (80-120 THB) Łagodniejsza wersja Tom Yum: baza z mleka kokosowego, galangal, trawa cytrynowa, kurczak, boczniaki. Mniej pikantna niż Tom Yum, bardzo przystępna dla nowicjuszy. ### 7. Som Tam — Sałatka z zielonej papai (50-80 THB) Klasyka północno-wschodnia (Isan): niedojrzała zielona papaja rozdrobniona w glinianym moździerzu z czosnkiem, chili, sosem rybnym, cukrem palmowym, limonką, pomidorem, orzeszkami ziemnymi i suszonymi krewetkami. Poziomy ostrości: poproś o „nit noi” (trochę) lub „phet mak” (bardzo ostre). Wariacje: som tam thai (słodsze, z orzeszkami ziemnymi), som tam pu (z solonym krabem – ostrzejsze), som tam pla ra (z fermentowaną rybą – ULTRA ostre). ### 8. Makaron z łodzi (Kuay Teow Reua) – Malutkie miseczki chwały (10-15 THB za miseczkę) Pierwotnie podawane z łodzi na kanałach Bangkoku: maleńkie miseczki (3-4 kęsy każda) intensywnie przyprawionego bulionu z makaronem ryżowym, wołowiną lub wieprzowiną, krwią wieprzową, bazylią i smażonym czosnkiem. Zaleca się zamówienie 5-10+ miseczek. Miejscem docelowym jest **Boat Noodle Alley** przy Pomniku Zwycięstwa. ### 9. Khao Soi — makaron curry z północnej Tajlandii (50–100 THB) Danie specjalne Chiang Mai: makaron jajeczny w bulionie curry kokosowym, zwieńczony chrupiącym smażonym makaronem, marynowaną gorczycą, szalotką i limonką. Najlepsza wersja: **Khao Soi Khun Yai** (Chiang Mai), 60 THB. ### 10. Massaman Curry — łagodne curry z wołowiną (80–150 THB) CNN uznało je za najlepsze danie na świecie w 2017 roku. Z wpływami perskimi (wprowadzone przez muzułmańskich kupców w XVII wieku): łagodne, lekko słodkie, z ziemniakami, orzeszkami ziemnymi, wołowiną, cynamonem, kardamonem i anyżem gwiaździstym. Podawać z ryżem. ### 11. Zielone curry (Gaeng Khiao Wan) — pikantne curry kokosowe (80-120 THB) Mleko kokosowe + zielona pasta chili + tajska bazylia + pędy bambusa + kurczak lub kulki rybne. Ostre, aromatyczne. Najbardziej agresywne z trzech klasycznych curry (w porównaniu z czerwonym i żółtym). ### 12. Czerwone curry (Gaeng Phed) — suchsze curry (80-120 THB) Baza z czerwonej pasty chili, nieco bardziej sucha niż zielona, często z kaczką (gaeng phed pet yang). ### 13. Khao Pad — tajski smażony ryż (60-100 THB) Gorący ryż z woka z jajkiem, czosnkiem, białym pieprzem, zieloną cebulką, wyborem białka (kurczak/wieprzowina/krewetki/krab). Wersja z krabem (khao pad pu) w **Sanyod Sangkhom** Bangkok jest religijna. ### 14. Roti Gluay — Banana Roti z mlekiem skondensowanym (40-60 THB) Indyjsko-malajskie roti (cienki naleśnik) złożone z plasterków banana, polane słodzonym mlekiem skondensowanym i sosem czekoladowym. Uliczne jedzenie sprzedawane późno w nocy. Khao San Road w Bangkoku to centrum roti. ### 15. Khanom Buang — Tajskie chrupiące naleśniki (20-40 THB) Malutkie chrupiące naleśniki złożone na słodkiej bezie i złotych nitkach jajek (foi thong) lub pikantnym wiórku kokosowym i krewetkach. Małe kęsy, sprzedawane na targach. ### 16. Mango Sticky Rice (Khao Niew Mamuang) — Deser narodowy (60-100 THB) Słodki kleisty ryż gotowany w mleku kokosowym, podawany z idealnie dojrzałymi plasterkami żółtego mango i polany śmietanką kokosową. Sezonowe (najlepsze w marcu-maju, gdy mango jest w pełnym rozkwicie). **Mae Varee** (Soi Ekkamai Bangkok) to międzynarodowy standard. ### 17. Hoy Tod — Omlet z ostrygami/małżami (80–150 THB) Chrupiący omlet z jajkiem i mąką ryżową z ostrygami lub małżami, podawany na kiełkach fasoli z sosem sriracha. Chrupiące brzegi to nagroda. **Nai Mong Hoy Tod** (Chinatown w Bangkoku) to KOZA. ### 18. Moo Ping — Grillowane szaszłyki wieprzowe (10–15 THB każdy) Marynowana grillowana wieprzowina na bambusowych patyczkach. Sprzedawana na każdym rogu ulicy. Jedz z kleistym ryżem (khao niew) zawiniętym w plastikową torebkę. Podstawowy element śniadania. ### 19. Gai Yang — Grillowany kurczak po północno-wschodniemu (60–120 THB) Marynowany i grillowany, aż skórka będzie chrupiąca. Podawane z kleistym ryżem i som tam – trójcą Isan. **Kurczak SP** w Chiang Mai jest legendarny. ### 20. Larb – Pikantna sałatka mięsna (60–100 THB) Klasyka północno-wschodnia (Isan) i laotańska: mielona wieprzowina/kurczak/kaczka/wołowina z prażonym proszkiem ryżowym, limonką, sosem rybnym, chili, miętą i szalotką. Podawane na ciepło z kleistym ryżem i surowymi warzywami. Standardem jest Larb moo (wieprzowina). ## Gdzie zjeść: 5 ulic Bangkoku z jedzeniem 1. **Yaowarat (Chinatown)** — najlepiej po 18:00, szczyt szaleństwa 2. **Soi 38 Sukhumvit** — historyczna ulica z jedzeniem (nieco przebudowana, ale sprzedawcy pozostali) 3. **Soi Convent / Silom** — raj dla pracowników biurowych na lunch (11:30-14:00) 4. **Or Tor Kor Market** (obok Chatuchak) — gourmet, każde danie w wersji nagradzanej 5. **Klong Toey Market** — tylko dla lokalnych, hurtowo, intensywne ## Napoje do spróbowania - **Cha Yen** (tajska mrożona herbata, słodka pomarańcza) — 30 THB - **Cha Manao** (mrożona herbata z limonką) — 30 THB - **Oliang** (tajska mrożona kawa, intensywna) — 25 THB - Piwa **Singha** i **Chang** — 50-80 THB w sklepach — rum **Mekhong** — shot 70-90 THB ## Alergie i ograniczenia — **Alergia na orzeszki ziemne** — pad thai, som tam, sos satay, wiele makaronów zawiera orzeszki ziemne. Naucz się „mai sai tua” (bez orzeszków ziemnych). — **Wegetariańskie** — „jay” oznacza ścisły weganin, „mangsawirat” oznacza wegetarianin. Uważaj na sos rybny (nam pla), pastę krewetkową (kapi). Zamów „jay”, aby mieć pewność. — **Gluten** — większość tajskich potraw jest bezglutenowa; uważaj na sos ostrygowy i ciemny sos sojowy w daniach smażonych na woku. ## Ściągawka do wymowy — Pad krapow = „pat-grah-pow” — Tom yum = „tom-yum” — Khao soi = „cow-soy” — Som tam = „som-tum” — Massaman = „mass-a-man”